Borg de missie van je onderneming met Steward Ownership

In Het Industriegebouw in Rotterdam kwamen we samen voor weer een nieuwe editie van ons terugkerende event Bakkie Impact. Deze keer stond een vraagstuk centraal dat bij veel gedreven impact-ondernemers leeft: hoe zorg je ervoor dat de maatschappelijke missie van je bedrijf ook op de lange termijn geborgd blijft en niet ondergeschikt raakt aan financieel gewin?

Hoewel de opkomst intiem en overzichtelijk was, zorgde dat juist voor een betrokken sfeer met een serieus geïnteresseerde en oprecht betrokken publiek.

Impact maken én de cijfers op orde

Jan Willem Faessen van Vital Boekhouders trapte de middag af. Als maatschappelijk betrokken boekhoudkantoor weten zij als geen ander voor welke uitdagingen sociale ondernemers staan: onderzoek laat zien dat veel sociale ondernemers na vier tot vijf jaar vastlopen doordat ze verstrikt raken in complexe regelgeving en administratieve druk.

Vital Campus, zoals Vital Boekhouders is begonnen, bood daarin ondersteuning en advies. Maar ondertussen biedt Vital Boekhouders niet alleen financiële rust, maar brengt ook zelf impact in de praktijk:
• Sociaal werkgeverschap: Ze leiden mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt op en begeleiden hen richting administratief werk.
• Focus op waarde boven kosten: Ondernemers worden uitgedaagd om verder te kijken dan alleen kosten en opbrengsten. Waar het écht om gaat is de maatschappelijke betekenis en de waarde die je creëert voor je klanten en de maatschappij.
• Geborgde winstherverdeling: Binnen hun eigen organisatiestructuur hebben ze vastgelegd dat winsten herinvesteerd worden in de maatschappelijke doelen van de organisatie.

Jan Willem benoemde in de vragenronde nog een simpele doch belangrijke vuistregel: besteed tijd en aandacht aan je mensen, dan kun je ze van alles overbrengen. Tijd en aandacht – echt de sleutel voor elke sociale ondernemer.

Wat is Steward Ownership precies?

Jorick Wijnen van We Are Stewards nam ons vervolgens mee in het gedachtegoed van steward ownership. Een steward – of in het Nederlands een ‘rentmeester’ – beheert iets met zorg, zonder het als persoonlijk eigendom te zien, om het uiteindelijk beter door te kunnen geven. Dus niet de aandeelhouders staan centraal, maar de mensen in de organisatie. Zeker als het gaat om winstdeling (dis dus ook niet in de eerste plaats voor de aandeelhouders is), kan het gaan schuren als er beslissingen moeten worden genomen of wanneer er investeerders instappen. Bij steward ownership draai je dit principe om: het bedrijf is van zichzelf.

Jorick legde uit dat het rust op twee universele principes:
Zelfbeheer: Zeggenschap ligt bij de mensen die nauw betrokken zijn bij de missie van het bedrijf (de stewards). Zeggenschap is niet te koop of overervend.
Winst dient de missie: winst is een middel, geen doel op zich. Het herinvesteert in de continuïteit en de maatschappelijke missie van het bedrijf.

Aan de hand van aansprekende voorbeelden – van internationale iconen zoals Patagonia en Bosch tot Nederlandse koplopers zoals biologische supermarkt Odin en bouwbedrijf TBI – liet Jorick zien hoe dit in de praktijk werkt. En opmerkelijk: in Denemarken is deze bedrijfsvoering zoveel gangbaarder: een op de tien Denen werkt bij een steward-owned bedrijf.

Waarom stapt niet élke ondernemer in dit businessmodel, zou je zeggen? Goed, steward ownership kent ook z’n uitdagingen, bijvoorbeeld dat je structuur complex kan zijn, dat je investeerders er niet bekend mee zijn, dat je langzamer groei kunt verwachten. Maar inmiddels wordt ook steeds evidenter dat een steward-owned bedrijf gemiddeld erg goed presteert.

Van patatbakker tot rentmeester

Tot slot deelde Robin Dijkstra van Bram Ladage hoe het iconische Rotterdamse familiebedrijf bezig is met de transitie naar de toekomst. Bram Ladage is voor iedere Rotterdammer een vertrouwde naam, maar hoe zorg je dat zo’n echt Rotterdams merk ook over vijftig jaar nog zijn maatschappelijke en lokale wortels behoudt?

Robin nam ons mee in het proces waarin ze steward ownership onderzoeken en toepassen om de ziel van het bedrijf veilig te stellen. Zo blijft de focus gericht op kwaliteit, lokale betrokkenheid en goed werkgeverschap, in plaats van uitsluitend op maximale winstmarges. Dat een familiebedrijf van deze omvang hiermee vooroploopt, is een inspirerend voorbeeld voor de hele regio.

Samen bouwen aan de Rotterdamse impact-economie

Na de inhoudelijke hoogtepunten ging de discussie tijdens de netwerkborrel geanimeerd verder bij de mobiele frietkraam van Bram Ladage.